Qilçix

Televizyonên kurdan: bijî serok..bimre milet.
Ziman ne serokan biparêzin, 
We pêşeroja me têkbir..

Dibêjin kurd 40 melyon in, ko ne bêtir bin, ji bilî zarok û marmarokên yek û du salî hemû li televizyonan temaşe dikin. Em bêjin 30 melyon kurd li televizyonan temaşe dikin. Gelo ji 30 melyon kurd rojane çiqase kes li televizyonên kurdî temaşe dikin?. Ko temaşe bikin jî du deqe yan jî sê deqe ne û nabin yazde. Ji bo ko merov bextê xwe ne qurmiçîne hin kes hene ji wisa bêtir temaşe dikin, ew jî kîne?. Em hemû dizanin ko televizyonên hene ên partiyan in, endam û piştgirên wan partiyan li televizyona xwe temaşe dikin û endamên vê partiyê li televizyona wê partiyê temaşe nakin, ji ber çi?. Endamên vê partiyê ji endamên wê partiyê hez nakin, ji serokê wê hez nakin, û xêrê jêre naxwazin, nifiran lê dikin. Jixwe pirsgirêk û şikestin ev e.

Rola televizyonan di parastina ziman de ne kêmî rola dê û bav e, û ji bo vê yekê ez vê nivîsê dinivîsim. Û bang li tv yên kurdan dikim ko bi rola xwe ya dîrokî di derbarê parastina ziman de rabin. Çimkî di vê demê de merov gelek dema xwe li ber ekranên tv diborînin.

Her televizyonek reklamê ji partî û serokê partiya xwe re dike û bi zimanekî dirêj dibêjin ko ev televizyona han ya hemû kurdan e. Ko raste ya hemû kurdan e reklamê ji hemû serokan re bikin, têde koletiyê ji serokê xwe re nekin, bila hemû kurd xwe di wan de bibînin, bila hemû kurd wek hev bin, bila bîr û boçûnên xwe di wan de bêjin. Di kîjan televizyona kurdî de tu dikarî bi serbestî baxêve û nerîn û baweriyên xwe bi azadî bîne ziman. Merovê kor dema tu jêre bibî ser kenaleke kurdî dizane ya kîjan serok û partiyê ye, her wisa merovê ker jî dizane ya kêye.

Wek ko kurd li televizyonên dujminan temaşe dikin li yên xwe temaşe na kin, kurdên başûr û rojavayî kurdistanê li yên Ereban temaşe dikin, kurdên bakur li yên tirkan temaşe dikin, kurdên rojhilat li yên farisan temaşe dikin û kurdên li derveyî welêt li yên wî welatî temaşe dikin(bi taybetî zarok û ev nîşana pêşeroja xwe windakirinê ye), gelo çima?.

Koletî û reklama ji serok û partiyê re dibe ji ziman û kurdayetiyê re nabe, ji xurtkirina hestên netewî re nabe. Di deh salên dawî de bi dehan ziman mir in li beramberî zimanê Ingilîzî ko zimanê Emerîka, Internet û bazirganiyê ye. Eleman û Firensawî ji ber vê yekê ketine tirseke mezin. Îca emê kurd çilo karibin zimanê xwe biparêzin di dema ko televizyonên me zimanê me bi me şêrîn nekin. Şêrînkirina ziman ji bernameyên balkêş tê, ew bernameyên ko bîneran bikşînin ber bi ekranên xwe de û ev jî di televizyonên me de nînin, jixwe mal wêran kirin û kambaxî di vir deye, û ji ber ko bernameyên wisa ko bala bînerên kurd bikşînin nînin, êdî kurd li televizyonên dujminan temaşe dikin. Ko wisa berdewam bikin zimanê me dê li ber hêza zimanên xurt di globalîzmê de here. Bîner ji çi bernameyan hez dikin gerek ew bêne pêşkêşkirin û lêkolîn ji bo vê yekê bên kirin, gerek xwedî û berpirsên televizyonên kurdî li televizyonên ko bi melyonan bîneran dikşînin ber ekrana xwe binerin dako wek wan bikin. Di televizyonên ko hene zimanekî paqij û standard nayê pêşkêşkirin û rawestan li ser ziman nabe, çimkî ziman ji bo wan ne pêwiste, ji bo wan ziman tenê alavê ragihandinê ye, tenê zimanê helwest û pesindariya partî û serok e, doza wan ragihînin bîneran partî û serok çi dikin, çi kirine, çi dixwin, çi vedixwin, çi cil li xwe kirin, kî dîtin kî nedîtin, çi helwest û biryar di têkçûn û pêşeroja me de dan.

Do bû, nizanim pêr bû, dibe ko pitîpêr be jî, berpirsekî mezin di partiyeke kurdî de tehdîd kir û bi vê wateyê got: “Eger ziyanek bigihêje serok emê paytexta wan wêran bikin“. Ma gelo ziyan ne gihaye welat, milet, ziman, dîrok, kultur, şûnma, jin, mal, mewdan, zarok, şeref, namûs, dar, kevir, devî, jiyan, şebeş, lawir, sewal, seh, bajar û gundên me?. Ma çima ji bo van paytexta dujminan wêran nake, yan ev hemû li hember serok ne tiştekin û ne hêjane ko merov ji bo wan paytexta dujmin tarî bike.

Mexabin televizyonên me kurdan merovên kurd û bi taybetî zarokan perwerde na kin, hestên netewî li ba merovên kurd xurt na kin, hestên kurdayetî, ji hevûdu hezkirin û hevûdu pejirandin, perwerde nakin. Ji bo vê yekê jî kesin xwedî dîrok û taybetmend û zana divên, dibe ko hebin jî lê hîn bi rola xwe nerabûne ji ber ko van televizyonên partiyan rola wan nedane wan, dibêjin: yan tê endam û piştgirê partiya me be yan jî cihê te di televizyona me de nîne. Qaşo ji mafê wan e wisa bêjin ji ber wan televizyon bi xwêdana eniya endamên xwe vekirine…û bi xwîna şehîdên endamên xwe vekirine. Carekê ez li ber bernameya jinekê bûm( ez ne li malê bûm, ji ber li ba min stalît nîne), bi nazikî bernameya xwe pêşkêş dikir, merovekî telefona wê kir û doza hunermendekî (hunermend bi nav kir)lê kir ko carekê wî bike mêvanê bernameya xwe, xwêdan bi jinkê ket, reş û şîn bû û bi bêhn tengî ji mêrik re got: ev televizyon bi xwîna şehîdan vebûye û nabe ên wek wî bên ser ekranên wê. Wê demê min ji mazûvanên xwe re got: rojekê wê ev jin bêje malbata şehîd nedabin nabe li televizyona me temaşe bikin, mazûvanên min bi gotina min baş keniyan û ji min re gotin: tu çêçkê mekînêye.

Pirsgirêka herî mezin di zarokan deye, zarok pêşeroja mene. Li şûna ko televizyonên me wan perwerde bikin dako ji hevûdu hez bikin wan ji hevûdu dûr dixînin, bernameyên balkêş ji bo wan pêşkêş nakin, îca ji ber ekranên wan direvin ber bi ekranên televizyonên serdestan ve. Ji bilî vê her kenalek beşekî ji zarokan perwerde dike ko ji wê partiyê û ji serokê wê hez bikin û bêjin bijî serok, bixwîn bi can em bi te re ne serok, û ji serokên din nefretê bikin. Jixwe li derveyî welêt zarokek li ekranên televizyonên kurdan temaşe nake. Ma ev ne têkçûn û şikestin bixwe ye.

Televizyonên me welatekî wek kurdistanê û miletê ji 40 melyon kole di kesê serok de qambostî kirne. Welat, hestên netewî, milet, ziman, dîrok, dujmin, ta radeyekê piştguh bûne..ev koletî bixwe ye, hîn jî em rexneyan li erebên nezan digrin û em dibêjin çima koletiyê ji serokên xweyî diktator e dikin. Mexabin televizyonên me hin me fêrî koletiyê dikin û hin jî me perwerde dikin dako em kole bin. Encama vê yekê ew e ko dixwazin ji milet re bibêjin; binerin ko serok mir milet hemû mir û têkçû. Ev nimêj ji bo serok, ev sedqe ji bo serok, azadî ji bo serok, xwepêşandan ji bo serok, rabûn û rûniştin ji bo serok, serok hat, serok çû, îro danê sibehê serok pêşwazîya Hewaro û Elîkê Betê kir, serok T-shirtê zer danî û yê reş li xwe kir. Nûçe hemû li ser  serok in. Beşek ji miletê ko ne endam û piştgirên partiyên van televizyonan in berxwedana xweparastinê dike.

Li gor globalîzmê,  dibêjin dunya bûye mîna gundekî piçûk, îca di evî gundê piçûk de çend mal(welat) dê karibin bi cih bibin, bêguman kurd dê ne ji nişteciyên evî gundî bin.

Di 07/07/2005 teqînin teroristî li Londonê pêk hatin, hemû televizyonên dunyayê ev bûyer zendî radigihandin ji bilî yên  kurdan, di nûçeyan de û piştî nûçeyên di derbarên serokê xwe de pêşkêş nekirin nehatin ser vê bûyera dunyayî. Di yekê de ya duyemînbû, di yekê de ya sisiyan bû û di ya din de kes nizane ya çendan bû.

Endamên partiyekê û televizyona wê di kesê serok de yek in, yek helwest, yek nerîn, yek xwarin, yek reng, lê di kurdistanê de hemû li dujî hev in, her yek dibêje ewê kurdistanê rêzgar bike, ew in yên rast û dev ji yên din berdin, hemû derew û vira dikin, xêr di wan de nîne. Ji mafê me kurdan e ko serokên me hebin, Tv me hebin, partî û rêxistinên me hebin, lê bila em demuqrat bin, ji hevûdu hez bikin, li hevûdu guhdarî bikin, hevûdu bipejirînin, hestên netewî bilind bikin, televizyonên xwe li pêş bixin. Ji hinan weyê ko serok mir kes nikare şûna wî bigre, yan çil melyon kurd nikarin yekî din wek wî bînin, jixwe em di bin nasnavan de xeniqandine, hindik maye serokê xwe wek pêximberekî li ser serê me deynin û di dûv re tiştin din hene.

Merovên kole û kêm hestên netewî nikarin ji bo azadiya milet û serxwebûna welatekî  kar û xebatê bikin.

Li dawî; ji televizyonên kurdan tê xwestin ko zarokan li ser bingehekî rasteqîne perwerde bikin, xwedî li zimanê kurdî derkevin û biparêzin, bi zimanekî standard bernameyan pêşkêş bikin dako hemû kurd ji hev nêzîk bibin û hevûdu fam bikin. Gelek kurd li televizyonên kurdan temaşe nakin ji ber ji kurdan fam nakin. Gelek caran jî kurd bi hev ketine ji ber ji zimanê hev fam nekirine. Îro tenê Tv dikarin me bi yek in, yek ziman, yek netew, yek milet û yek welat.

28/07/05

Holenda