Qilçix

Gelî xwendevanan nizanim ez çi ji were bêjim û binvîsim, lê tuştê ku ezê bêjim û binivîsim ez bihêvîme hunê jê bê parbin. Di vê heyamêde we gelek mirov dîne û di ser were derbas bûne dibêjin :

-kes wek min nîne ..

Ev gotin bûye wek nan û avê ji wan kesan re, bêyî wê ew nema dikarin bijîn, bûye nexweşiya heyamê, mirovê ku bi zimanê xwe nabêje di dilê xwede dibêje û pir-pir ji xwe razîye, teqez hûn gelek kesan bi vî rengî nas dikin û dibe ku hûn bi xwe jî wisa bin, çimkî ev bûye kurm û ketiye laşê me tevan, helbet bav û kalên me wisa bûn da em jî li wan hatine, yan jî jiberku em nexweşin divê em vê nexweşiya di nava xwede derxênin.

-her kes dibêje ez ...em hemû xwe di her tuştî de zane dibînin, kesek xwe kêmî kesî nabîne, yê nezan qet zimanê wî nagere û li xwe danaîne bêje ez nezanim (kesek nabêje dewê min tirşe ). Lê yê ku dewê wî tirşbe jî zimanê wî nagere bêje, xuya dikî ne gunehê meye em wisa hatine dunyayê ango siwarê kera kurmî jêre ne geleke bibe siwarê hespa kumêt jî .

Ez ji wisa bêhtir serên we naêşînim û gotinê dirêj tir nakim lê tenê ezê çar serpêhatiyan ji were bêjim çar serpêhahatiyên ku bi minre bûne û li pêş çavên min bûne ji were bêjim û binivîsînim.

Mirovek helbesta kilasîk dinivîsîne, wekû nivîskar û rewşenbîrekî kurd hate mêvandariya min û wî wisa xwe bi min da nasîn, me gift û goya rewşa çand û rewşenbîriya kurdî kir, yê rewşenbîr û mêvan gotin girt û got: -Ji her çar perçên kurdistanê –kurdên Rojava rewşenbîr û zanane û ji nav kurdên Rojava kurdên êla me rewşenbîr û zanane û ji kurdên êla me kurdên li bajarê Qamişlo dijîn rewşenbîr û zanane û ji kurdên êla me ji yên ku li Qamişlo dijîn kurdên taxa me rewşenbîr û zanane û ji kurdên taxa me kurdên celda me rewşenbîr û zanane, ji kurdên celda me kurdên mala me rewşenbîr û zanane, ji xwe di mala me de kes ji min pêve nîne.

Hûn û miletên cîhanê tev jî dizanin ku di nav miletên rojhiatde serok wek beranane û milet wek keriyên peze bi dû wande hin ji tirsare û hin jiberku nexweşiya serokatiyê bi me ketiye ,pir xweş tête bîra min dema temenê min yazdeh sal bûn ez li gund dijîm, di heyva rojiyê de gundiyan bi şêwra Axê gund Melak anîn gund, da li pêşiya wan nimêjke, di roja şaşan de mele bi dizî û di nîvê şevêde ji gund reviya jiber du kurên Axa hebûn matmayî diman û bahwer jî nedikirin dema Mele li pêşya bavê wan nimêj dikir da ji Melere gotin : -Mele çênabe tu li pêşya bavê me nimêjke, çimkî tu Melaye û bavê me Axeye..Mele li wan meyzand kûr ramiya û bi bêhneke fireh ji wanre got: -ez benî ...ev ne şerme û ne jî gunehe ji bavê were çimkî ola me wisaye, yê Mele li pêşe û yezdan û pêxember wisa gotine çimkî Mele nûnerê yezdane di wisa nimêjde û pêxember jî wisa dikir, lê gotinên mele qet bi serên herdû kurande neçûn û Mele bi kujtinê tirsandin da ku careke din li pêşya bavê wan nimêj neke, mele yek nekir dudu çû ba AxA û gilihê herdû kurên wî kir, Axa jî bi madekî tal ji Mele re got: -seyda...bi rastî ne wek teye, tu şaş diçe , min roja yekê û duduyan bi tere deng nekir ji ber ku hêjî tu mêvanbû lê tu pêde çû û te gunehê xwe pirtir kir, lê bi yezdanê dilovan ku tu careke di li pêşiya min nimêjke ezê bihêlim ev milet hemû li te kom bibe û laşê te bike qet-qetî, di eynî rojêde Axa digot kes wek min nîne û mele ji gund reviya .

Temenê min bû 22 sal ez bi malbata xwere çûm bajêr, çi bajarekî wêran, rojê hinek têne kûştin, dizya ku di bajêrde dibû di yek bajarîde nedibû, bêbextî jî pir bû, kê li talanê kê dixist jêre dima, çimkî dadwerê bajêr bertîlxur û bê bext û hevalbendê dewlemenda bû, da milet tevî xwe kir yek û ev dadwerê bê bext û ne dadmend qewitand û dadwerekî nû danî, bi rastî mirov wek vî dadwerê nû dadmend û bi rastyêre tunebû û jiber vê yekê milet ew wek dadwerekî danî, mixabin piştî demeke kurt milet dijî wî dadwerî jî rabû û ew ji dadweriyê qewitand çimkî îş û karê yek mirovî ne dimeşand çimkî îşê wan ne rast û durust bû.

Piştî sala 28 an min xwest vêca ez bijîm û bi mal bibim, lê ya min jê hes kir bi min û heskirina xwere xinizî kir çimkî dev ji min berda û yekî xweyî dewlemend kir, yê ku kir jî destgirtiyê wêyî şeşan bû, her carê yekî ji van ew dixwest, demekê destgirtiya wî dima, lê ku hema yekî dewlemendtir ew dixwest dev ji yê berê diberda û bi yê nû digirt û wê her dem digot: -kes wek min nîne....ez mestera qîza me bi xweşikbûn û zanînê.

Qamişlo

28.12.1994